Các loại đậu như đậu xanh, đậu đen, đậu ván, đậu đỏ...đều có nhiều đạm, đặc biệt là trong đậu tương hay còn gọi là đậu nành hàm lượng đạm rất cao (34%). Hơn nữa, đậu còn chứa nhiều vitamin và chất khoáng (đặc biệt là canxi) rất cần cho sự phát triển bộ xương của con nít, nữ giới có thai và người cao tuổi. Các món ăn được chế tác từ đậu nói chung đều ngon, rẻ tiền, dễ tiêu và có khả năng phòng ngừa được nhiều căn bệnh mạn tính. Trong thực liệu học cổ truyền, người xưa đã biết dùng những món ăn chế tác từ các loại đậu để dự phòng chứng Tiêu khát, một căn bệnh mà ngày nay được gọi là đái đường hay đái tháo đường.
Bài 1 : Biển đậu 100g, cà chua 150g, thịt lợn nạc 50g, dầu đậu nành 10g, xì dầu và gia vị vừa đủ. Cách chế : cà chua rửa không bẩn, bổ nhỏ ; thịt lợn thái miếng ; biển đậu biến mất gân xơ, bẻ đoạn, rửa không bẩn. Đổ dầu đậu nành vào chảo, đun nóng già rồi cho thịt lợn vào xào lúc trước, tiếp đó bỏ biển đậu và gia vị, đun nhỏ lửa cho tới khi mềm thì cho cà chua vào, đun to lửa, đảo đều tay một lát là được, ăn nóng. Công dụng : kiện tỳ vị, sinh tân dịch, hoá thử thấp, dùng thích hợp cho những người bị đái đường có mô tả miệng khô họng khát, hay chóng mặt buồn nôn, Cơ hội tiêu hoá và hấp thu kém.
Bài 2 : Đậu rựa (lực đậu) 800g, cải bẹ 50g, một ít gừng tươi, dầu vừng hoặc dầu lạc và gia vị vừa đủ. Cách chế : đậu rựa bỏ hai đầu và gân xơ, bẻ nhỏ và rửa không bẩn ; rau cải loại bỏ tạp chất, rửa sạch hơn và thái vụn, gừng tươi băm nhỏ. Cho dầu vào chảo đun nóng già rồi bỏ đậu rựa vào trước khi, rau cải vào sau, xào chín Cùng với gia vị cho đến khi mềm là được. Công dụng : tư âm nhuận táo, bổ trung ích khí, dùng ăn nhập cho những người bị tiểu đường, ho khan, suy nhược con người, suy dinh dưỡng.
Bài 3 : Mộc nhĩ đen 60g, biển đậu 60g. Cách chế : hai thứ sấy khô, tán thành bột mịn, đựng trong lọ kín dùng dần. cách dùng : uống mỗi ngày 2 - 3 lần, mỗi lần 9g. Công dụng : kiện tỳ dưỡng huyết, làm giảm thiểu đường huyết, dùng phù hợp cho những người bị đái tháo đường.
Bài 4 : Bí đỏ 450g, đậu xanh 200g. Cách chế : bí đỏ rửa sạch gọt vỏ, bỏ ruột và hạt, thái miếng ; đậu xanh đãi không bẩn rồi cho vào nồi hầm Bên cạnh bí đỏ cho thật nhừ, chế đủ gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng : bổ trung ích khí, thanh nhiệt và hoạt động hết khát, dùng rất rất tôt cho những người bị bệnh đái đường.
Bài 5 : Đậu phụ 100g, mướp đắng 150g, dầu lạc và gia vị vừa đủ. Cách chế : Mướp đắng rửa sạch hơn, bỏ ruột và hạt, thái miếng ; cho dầu lạc vào chảo đun nóng già rồi bỏ mướp đắng vào xào cho đến khi gần chín thì cho tiếp đậu phụ vào, đun to lửa một lát là được, chế đủ gia vị, ăn nóng mỗi ngày 1 lần. Công dụng : thanh nhiệt chỉ khát, đang hạ đường huyết, dùng cho những người bị bệnh đái đường thuộc thể táo nhiệt biểu lộ bằng các triệu chứng như miệng khô họng khát, gầy yếu, đại tiện táo, hay có cảm giác sốt nhẹ về chiều...
Bài 6 : Đậu đen 30g, hoàng tinh 30g, mật ong 10g. Cách chế : đậu đen và hoàng tinh rửa không bẩn rồi đem hầm kỹ trong 2 giờ, cho mật ong vào quấy đều là được. sử dụng : ăn mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 1 bát nhỏ. Công dụng : bổ trung ích khí, cường thận ích vị, đang hạn chế mỡ máu và hạ huyết áp, dùng cho người bị bệnh tiểu đường thể chất hao gầy, ăn nhiều mau đói.
Bài 7 : Đậu tương 100g, dấm 100 ml. Cách chế : đậu tương rửa không bẩn sấy khô rồi mang ngâm với dấm trong 8 ngày là đều có dùng được. sử dụng : mỗi ngày uống 3 - 6 lần, mỗi lần 30 hạt đậu. Công dụng : kiện tỳ ích vị, bổ khí dưỡng huyết, làm giảm thiểu đường máu.
Bài 8 : Đậu phụ 200g, nấm rơm 100g, dầu đậu tương và gia vị vừa đủ. Cách chế : đậu phụ thái miếng, nấm rơm rửa sạch. Cho dầu đậu tương vào chảo đun nóng già rồi cho đậu phụ và nấm vào xào to lửa một lát là được, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng : bổ trung ích khí, kiện tỳ dưỡng vị, trừ mỡ giảm bớt bụ, rất thích hợp cho những người bị bệnh đái tháo đường có bụ bệu, cao huyết áp và bệnh lý động mạch vành tim.
Bài 9 : Đậu phụ khô 100g, rau cải xoăn 500g, dầu đậu tương và gia vị vừa đủ. Cách chế : đậu phụ thái miếng, rau cải rửa sạch hơn cắt đoạn. mang xào hai thứ với dầu đậu tương, chế đủ gia vị, dùng hoạt động thức ăn hàng ngày. Công dụng : tư âm nhuận táo, ích khí hoà huyết, dùng cho người bị bệnh đái đường Cơ hội tiêu hoá kém, hay táo bón.